Historia filmu rosyjskiego
Narodziny kina w Rosji
Od rewolucji do rozwoju filmu niemego cz. 2
Od rewolucji do rozwoju filmu niemego cz. 1
Po zwycięskiej rewolucji lutowej 1917 r. i obaleniu caratu władzę objął Rząd Tymczasowy, który pozostawił kinematografii wielką swobodę. Twórcy filmowi mogli zakładać własne stowarzyszenia i zabiegać o produkcję swoich filmów.
Rewolucja październikowa zmienia radykalnie sytuację kinematografii – 27 sierpnia 1919 r. Lenin decyduje o przejściu przemysłu filmowego pod zarząd Ludowego Komisariatu Oświaty. Lenin sam nadzorował też rozwój kinematografii, w rozmowie z Anatolem Łunczarskim miał powiedzieć, że „ze wszystkich sztuk najważniejszy jest dla nas film”. W 1921 r. określono podstawowe rodzaje filmów: artystyczne (fabularne), kronikarsko-dokumentalne i popularnonaukowe. W okresie tym tematyka filmów zdominowana była przez wydarzenia wojny domowej.
Na początku lat dwudziestych sytuacja w kinematografii była skomplikowana – konkurowały ze sobą wytwórnie państwowe i prywatne, rynek rosyjski zalewany był przez filmy zachodnie, co spotykało się z niechęcią władzy państwowej. W 1923 r. władze wydały rezolucję o subwencjach rządowych dla rodzimej produkcji filmowej. W 1924 r. powołano stowarzyszenie filmowe „Sowkino” („Sowietskoje kino”). Zaczęły wychodzić pisma; „Kino”, „Sowietskij film”, „Sowietskoje kino”.
W latach dwudziestych zaczęli wracać do Rosji niektórzy reżyserzy. Jednym z nich był wybitny twórca Jakow Protazanow. Jego filmy cieszyły się wielkim powodzeniem u publiczności, jak choćby komedia „Święto świętego Jorgena” (1930), w której reżyser ukazywał obłudę kleru.
Wybitną postacią tego okresu był też Dziga Wiertow (ros. Дзига Вертов, właściwie Denis Kaufman), reżyser, teoretyk filmu, twórca rosyjskiego filmu dokumentalnego i publicystycznego. 
Był twórcą grupy operatorów i montażystów „Kinooko”. Wiertow akceptował tylko sztukę agitacyjną, opisującą rzeczywistość rewolucyjną – był zaś wielkim przeciwnikiem filmu fabularnego. Odrzucał też wszelką grę aktorską oraz ingerencję reżysera – w tym duchu tworzył kroniki filmowe. Do jego największych osiągnięć można zaliczyć dzieła publicystyczne „Naprzód, Rady!” (1926) i „Szóstą część świata” (1926).
Pionierem nowych technik filmowych oraz teoretykiem filmu był także Lew Kuleszow (1899-1970), który swą karierę zaczynał w wytwórni Chanżonkowa. 
W 1919 r. został kierownikiem pracowni w Państwowej Szkole Filmowej, gdzie w 1920 r. nakręcił pierwszy rewolucyjny film przygodowy „Na czerwonym froncie” (1920). Swoje poglądy teoretyczne zawarł w książce „Sztuka kina” (1929), gdzie podkreślał, iż specyficzną właściwością artystyczną kina jest sztuka montażu filmu z małych części taśmy filmowej. Do historii kina przeszedł tzw. efekt Kuleszowa – polegał on na zestawieniu nieruchomej twarzy aktora z ujęciem dymiącej zupy, zmarłej kobiety i bawiącego się dziecka, przez co na zmontowanej taśmie twarz aktora wyrażała kolejno uczucie głodu, rozpaczy i miłości.
Kuleszow kształcił też młodych aktorów, jego uczniami w Państwowej Szkole Filmowej byli Wsiewołod Pudowkin, Władimir Fogel, Aleksandra Chochłowa, Borys Barnet, Sergiusz Komarow. Kuleszow miał jednak specyficzne poglądy na temat gry aktorskiej – aktor był dla niego modelem, który kształtowany jest przez reżysera. Nie wymagał więc od aktorów samodzielności i oryginalności artystycznej, a jedynie posiadania odpowiednich warunków zewnętrznych.
Wraz z uczniami nakręcił dwa filmy eksperymentalne – parodystyczna komedię „Niezwykłe przygody Mr Westa w kraju bolszewików” (1924) i dramat przygodowy „Promień śmierci” (1925).
