Historia filmu rosyjskiego
Narodziny kina w Rosji
Od rewolucji do rozwoju filmu niemego cz. 1
Od rewolucji do rozwoju filmu niemego cz. 2
Jednym z największych twórców kina niemego, który sławę zyskał też poza granicami Związku Radzieckiego był Sergiusz Eisenstein (1898-1948) – reżyser, scenarzysta, teoretyk filmu. 
W młodości odebrał staranne wykształcenie, szczególny talent przejawiał do rysunku i teatru, w którym zaczął swoją artystyczną drogę. W marcu 1918 r. wstąpił do Armii Czerwonej i ponad dwa lata walczył na froncie.
W swoich filmach dał się poznać Eisenstein jako bard rewolucyjny – szczególnie widać to w arcydziele kinematografii radzieckiej lat dwudziestych „Pancerniku Potiomkin” (1925), nakręconym dla uczczenia dwudziestej rocznicy wybuchu rewolucji 1905 r. Najsłynniejszą sceną filmu jest mistrzowsko zrealizowana scena masakry ludności na schodach odeskich. W dziele swym zrealizował Eisenstein swoją zasadę „montażu akcji”, czyli montażu dowolnie wybranych atrakcji (fragmentu oddziałującego na emocje) w celu wywołania u widza emocjonalnego wstrząsu. Amerykańska Akademia Filmowa uznała ten film za najlepsze dzieło roku.
Kolejna wielka postać tego czasu to Wsiewołod Pudowkin (1893-1953), uczeń Kuleszowa, reżyser i teoretyk filmu znajdował się pod dużym wpływem osiągnięć Eisensteina. 
Jego droga do filmu była bardzo zawikłana, początkowo studiował na wydziale fizyczno-matematycznym w Moskwie, ale w czasie studiów został wcielony do wojska. W czasie I wojny światowej został ranny i trafił do niemieckiej niewoli.
Do Moskwy wrócił w 1918 r. i wstąpił do szkoły filmowej przy Ludowym Komisariacie Oświaty, gdzie studiował w klasie Włodzimierza Gardina. Szybko, dzięki swemu talentowi został jego asystentem. Różnica zdań na temat zadań sztuki filmowej skłoniła jednak Pudowkina do przejścia do pracowni Kuleszowa. Z czasem i tu doszło do artystycznych rozbieżności, i Pudowkin, który dążył do pogłębienia psychologii odtwarzanych postaci musiał odejść z atelier Kuleszowa. W 1926 nakręcił film „Mechanika mózgu”, który nawiązywał do teorii Pawłowa o odruchach warunkowych.
Talent Pudowkina ujawnił się w pełni w jego filmie „Matka” (1926), nakręconym na podstawie powieści Gorkiego. 
Sam Gorki zgodził się na zmiany scenariusza, które znacznie odbiegały od powieści. Akcja filmu rozgrywa się w osiedlu robotniczym, a mechanizm akcji oparty jest na dramatycznych przeciwieństwach. Kolejny jego film „Koniec Sankt-Petersburga” zrealizowany został z okazji dziesiątej rocznicy rewolucji październikowej. Główny bohater filmu, który przyjeżdża ze wsi do miasta początkowo nie podziela nastrojów rewolucyjnych, ale pod wpływem doświadczanej niesprawiedliwości dokonuje się w nim ideowy przewrót.
